Ślady z izraelskich jaskiń sugerują, że neandertalczycy mieli różne tradycje kulinarne

17 lipca 2025, 13:36

Sposoby przygotowywania i podawania potraw są od tysiącleci elementem ludzkiej kultury. Znamy kuchnię polską, francuską czy japońską, kuchnie regionalne. Rodzi się więc pytanie, od jak dawna możemy mówić o tradycji kulinarnej. Kiedy zaczęły powstawać pierwsze przepisy, przekazywane z pokolenia na pokolenie? Kto je stworzył? Czy tradycja kulinarna jest cechą wyłącznie Homo sapiens? A może rodzinne przepisy mieli też inne gatunki człowieka? Przeprowadzone w Izraelu badania sugerują, że o tradycjach kulinarnych można mówić już w przypadku neandertalczyków.



Reakcje szympansów na śmierć

27 kwietnia 2010, 11:28

W najnowszym numerze pisma Current Biology ukazały się dwa artykuły dotyczące przeżywania żałoby przez szympansy. W jednym badacze utrwalili ostatnie godziny przed i moment śmierci starszej samicy, żyjącej w niewielkim stadzie na terenie parku safari w Wielkiej Brytanii. W drugim naukowcy zajmowali się dwiema matkami, które nosiły przy sobie zmumifikowane ciała niemowląt wiele tygodni po ich zgonie.


Wyjątkowa starożytna figurka z rybackiej sieci

20 września 2016, 08:04

Rybak Nikołaj Tarasow nie przypuszczał, że zarzucając sieć w rzece Dudet niedalego swojego domu w Tisul oprócz karpi i linów wyłowi niezwykły zabytek. W sieci Tarasowa znalazła się starożytna figurka wykonana prawdopodobnie przez przedstawicieli kultury Okuniew.


Bakterie i grzyby z jamy ustnej zwiększają ryzyko raka trzustki

19 września 2025, 10:31

W naszych ustach żyją setki gatunków grzybów i bakterii. Naukowcy z Langone Health Uniwersytetu Nowojorskiego stwierdzili, że łączna obecność 27 z tych gatunków aż 3,5-krotnie zwiększa ryzyko zachorowania na jeden z najbardziej śmiercionośnych nowotworów – raka trzustki.


Banalnie prosty pomysł na sterowanie gestami

20 maja 2010, 12:33

W "Raporcie mniejszości" widzieliśmy Toma Cruise'a, który za pomocą gestów sterował obrazami na ekranie komputera. Idea takiego interfejsu zainspirowała specjalistów, którzy od lat prezentują najróżniejsze sposoby na sterowanie komputerem za pomocą gestów.


ZIKV-117 powstrzymuje wirus Zika

8 listopada 2016, 09:46

Podczas wstępnych badań prowadzonych przez naukowców z Vanderbilt University Medical Center i Washington University School of Medicine wyizolowano ludzkie przeciwciało monoklonalne, które wydaje się chronić organizm przed wirusem Zika.


Imbir – odpowiedź polskiego rolnictwa na zmiany klimatu?

14 listopada 2025, 15:13

Uprawa imbiru w Polsce to coś więcej niż ciekawostka. To krok w stronę bardziej różnorodnego, nowoczesnego i odpornego na zmiany klimatu rolnictwa. Wierzę, że z pasją naszego zespołu ten cel jest realny, mówi profesor Piotr Szulc z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Jeśli wszystko pójdzie po myśli naukowców polski imbir może trafić na półki sklepowe w ciągu najbliższych 3-4 lat. Uczeni z Poznania dowiedli bowiem, że imbir może rosnąć w naszym klimacie, a teraz pracują nad stworzeniem odmiany lepiej dostosowanej do polskich warunków klimatycznych i glebowych.


Powstał europejski urząd ds. superkomputerów

10 czerwca 2010, 15:18

Komisja Europejska powołała do życia grupę o nazwie Partnerstwo w Zaawansowanych Obliczeniach Komputerowych w Europie (Prace - Partnership for Advanced Computing in Europe), której celem ma być upowszechnienie używania superkomputerów. UE chce wydać od 70 do 500 milionów euro na zachęcenie do korzystania z tego typu maszyn.


Energetyka słoneczna spłaciła swój dług

7 grudnia 2016, 06:07

Czysta energia elektryczna wyprodukowana przez panele słoneczne w ciągu ostatnich 40 lat zrównoważyła emisję zanieczyszczeń związanych ze zużyciem brudnej energii koniecznej do wyprodukowania samych paneli. Naukowcy z Holandii zauważają, że energetyka słoneczna osiągnęła punkt wyrównania pomiędzy generowaniem czystej energii podczas pracy, a zanieczyszczeniem związanym z produkcją podzespołów.


W kamieniach nerkowych odkryto całe warstwy tworzone przez bakterie

28 stycznia 2026, 09:35

Kamienie nerkowe znane są medycynie od kilku tysięcy lat. Powinniśmy więc wiedzieć o nich wszystko. Tymczasem naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles donieśli o istnieniu nieznanego komponentu kamieni. Badacze odkryli w nich warstwy bakterii. To przełomowe odkrycie stoi w sprzeczności z panującym poglądem, że kamienie tworzą się wyłącznie w wyniku procesów chemicznych i fizycznych. Pokazuje ono, że wewnątrz kamieni znajdują się bakterie, które mogą brać aktywny udział w ich formowaniu się, mówi doktor Kymora Scotland. Odkrycie tego mechanizmu otwiera drogę do opracowania nowych strategii terapeutycznych, które będą brały na cel mikroorganizmy kamieni nerkowych, dodaje uczona.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk